نخستین کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی
نخستین کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی با حضور اندیشمندان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان حوزه حسابرسی در دانشگاه خاتم برگزار شد.
نخستین «کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی» به همت بانک پاسارگاد، دانشگاه خاتم، انجمن علمی حسابرسی فناوری اطلاعات ایران و انجمن مدیریت ایران، طی روزهای دوشنبه و سه شنبه (27 و 28 بهمنماه) با حضور اندیشمندان، استادان دانشگاه، پژوهشگران و فعالان حوزه حسابرسی، به میزبانی دانشگاه خاتم در تهران برگزار شد.
دکتر مجید قاسمی؛ رئیس دانشگاه خاتم و رئیس «نخستین کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی» در آیین گشایش این رویداد علمی با تقدیر از برنامهریزیها و تلاشهای صورت گرفته برای برپایی این کنفرانس، پیشنهاد برگزاری سالیانه آن را مطرح کرد و نیز گفت: برای این منظور و اینکه کنفرانس حسابرسی با کیفیتی عالی برگزار شود، بهتر است هر چند ماه یک بار نشستی علمی با حضور خبرگان این حوزه برگزار شود.
وی افزود: شاهد نقشآفرینی جدیدی در حوزه حسابرسی داخلی هستیم و در آیندهای نه چندان دور متاثر از نوآوریهای فناورانه و تلاشهای جمعی برای مقابله با چالشهای موجود جهانی، نقش حسابرسی داخلی به مشاورت راهبردی تکامل خواهد یافت.
رئیس دانشگاه خاتم همچنین بهرهگیری از فناوریهای جدید، گسترش مهارتها و تخصصها، استفاده از اشتیاق حسابرسان داخلی برای ایجاد ارزش، جلب حمایت رهبری و ذینفعان و افزیش شناخت نسبت به نقش حسابرسی، تغییر نگرشهای فعلی (نسبت به حسابرسی) برای همسو شدن با آینده مطلوب، ارتقای حرفه حسابرسی و جذب استعدادها، افزایش تجربه حسابرسان و حفظ استقلال و آموزش در مورد اهمیت این حرفه را از مشخصههای حسابرسی داخلی در چشمانداز آینده آن برشمرد.
پیش از سخنان دکتر قاسمی، دبیر علمی «کنفرانس حسابرسی داخلی در چشمانداز آینده» نیز در سخنانی با بیان اینکه حسابرسی داخلی با رویکردی پیشگیرانه، ماموریت شفافسازی و اعتمادسازی را بر عهده دارد، ارتقای جایگاه حسابرسی داخلی به مشاورین سازمان را از توفیقات این حرفه طی سالهای اخیر عنوان کرد.
دکتر رضوان حجازی در ادامه با ارائه گزارشی از اقدامات انجام شده برای برگزاری این رویداد گفت: «نخستین کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی» به درخواست بخش مدیریت بررسی، نظارت و حسابرسی داخلی بانک پاسارگاد و دانشگاه خاتم تشکیل شد و انجمن علمی حسابرسی فناوری اطلاعات و انجمن علمی مدیریت ایران نیز در مسیر برگزاری رویداد به ما کمک کردند.
به گفته دبیر علمی «کنفرانس حسابرسی داخلی در چشمانداز آینده»، در مجموع 74 مقاله توسط دبیرخانه کنفرانس دریافت شد که پس از غربال اولیه 43 مقاله در چرخه داوری قرار گرفت و در نهایت 24 مقاله مورد پذیرش قرار گرفت و طی این دو روز در کنفرانس ارائه خواهد شد.
در ادامه دکتر حسین کثیری؛ پیشکسوت حسابرسی و مولف کتاب «رویههای حسابرسی داخلی» در سخنانی به نقش حسابرسان داخلی در کشف و پیشگیری از تقلّب در صورتهای مالی و نیز تشریح نتایج تحقیقی که در سال 2020 و با هدف استخراج و تدوین استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی انجام داده و به انتشار کتاب مذکور منجر شده است، پرداخت.
سپس دکتر مرتضی اسدی؛ رئیس شورای عالی جامعه حسابداران رسمی ایران به ایراد سخن درباره تحولات حسابرسی و نظارت بانکی در عصر دادهکاوی و فرآیندکاوی، پرداخت و در ابتدا با ارائه تعریفی از حسابرسی داخلی و ضمن تاکید بر اهمیت استقلال حسابرسی داخلی در افزایش اثربخشی آن، گفت: محدودیتهای حسابرسی سنتی شامل محدود بودن نمونهگیری و آزمونهای ایستا و پَسینی است و برای حل مشکلات ناشی از این رویکرد، باید از حسابرسی سنتی به فرآیندکاوی و دادهکاوی تغییر مسیر بدهیم.
دکتر حجتاله فرزانی؛ مدیر اداره ارزیابی مدیران و اشخاص تحت نظارت بانک مرکزی نیز در سخنانی با موضوع حسابرسی داخلی و نقش آن به عنوان بازوی نظارتی هیئت مدیره موسسات اعتباری، از این موضوع سخن گفت که این مسئله که جایگاه مدیران حسابرسی داخلی در بانکها تنها یک پله بعد از مدیران عامل بانکها باشد، تنها در 9 بانک کشور اجرایی شده است و این مسئله جای تامل عمیق دارد.
وی با بیان اینکه فاصله ما با استانداردهای حسابرسی داخلی در جهان بسیار زیاد است، افزود: در حالی که شرکتهای بزرگ دنیا هم اکنون استانداردهای سال 2024 را اجرا میکنند، ما در شرایطی قرار داریم که اگر بتوانیم استانداردهای سال 2017 را هم در حوزه حسابرسی داخلی در کشور اجرا کینم، باید خوشحال باشیم که کار بزرگی انجام دادهایم!
فرزانی در عین حال برگزاری رویدادهایی علمی از قبیل کنفرانس اخیر را حائز اهمیت دانست و گفت: این قبیل رویدادها میتوانند ادبیات موضوع را در جامعه هدف تبیین کنند.
این مقام مسئول در بانک مرکزی همچنین با اشاره به اهمیت واحد حسابرسی فناوری اطلاعات در بانکها، در عین حال از اینکه بسیاری از موسسات اعتباری هنوز قائل به چنین واحدی نیستند، اظهار تاسف کرد و در ادامه چالش حفظ نیروی انسانی متخصص در این زمینه را یادآور شد و عنوان کرد: در حال حاضر ما تنها در 3 مورد از موسسات اعتباری کشور بیش از 5 نفر نیروی انسانی شاغل در حوزه حسابرسی فناوری اطلاعات داریم و در 15 موسسه اعتباری هم بین 1 تا 5 نفر در این حوزه اشتغال دارند و مابقی موسسات اعتباری، فاقد نیروی متخصص در این حیطه هستند.
در ادامه دکتر علی رحمانی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا (س) در سخنانی به موضوع تحول دیجیتال و حسابرسی داخلی پرداخت و با اشاره به تحولات جهانی که این حرفه را متاثر از خود کردهاند، سال 2020 را که در آن جهان شاهد همهگیری ویروس کرونا، ناآرامیهای اجتماعی گسترده، تحولات سیاسی و بحرانهای اقتصادی پی در پی بود، سالی بیسابقه در تاریخ سازمانها دانست که به گفته او توانست واحدهای حسابرسی داخلی این سازمانها را با چالشهای متعددی در ارائه خدمات اطمینانبخشی و مشاورهای مواجه ساخت.
وی در عین حال گفت: در چنین شرایطی، استفاده موثر از فناوری و حرکت به سمت تحول دیجیتال به یک امر راهبردی برای حسابرسی داخلی تبدیل شد و از این سال به بعد، ما شاهد یک دگردیسی جدی در حوزه حسابرسی داخلی در جهان بودهایم. امروز هوش مصنوعی در حال خودکارسازی رویههای حسابرسی است و باید استفاده از ابزارهای جدید را در این حوزه فرا بگیریم و آنها را آموزش دهیم.
در این کنفرانس همچنین دکتر محمدعلی باقرپور؛ عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد در سخنانی از ارزشآفرینی و نقش راهبردی حسابرسی داخلی فرآیندمحور مبتنی بر ریسک، سخن گفت و عنوان کرد: اگر قرار است حسابرسی داخلی را در کشورمان اجرایی کنیم، باید فرآیندهای هر سازمان بتوانند سه نقش اصلی را ایفا کنند: نقش اجرایی و عملیاتی، نقش اطلاعات و گزارشگری و نقش کنترلی.
همچنین دکتر ساسان مهرانی؛ مدیر گروه حسابداری دانشگاه تهران در «کنفرانس حسابرسی داخلی در چشمانداز آینده»، از اهمیت حسابرسی مستمر و نقش آن در کشف تقلّب گفت و یادآور شد: برای کاهش ریسک و اطمینان به گزارشها، ما به حسابرسی مستمر نیاز داریم و این نوع حسابرسی، آینده حسابرسی داخلی است؛ چرا که لحظهای است، تحلیل آن مبتنی بر کل داده است، پیگیرانه است و تحلیلگر ریسک آینده است.
دکتر رهنمای رودپشتی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات نیز در این کنفرانس از کارکرد فناوری دیجیتال در حسابرسی داخلی گفت و با بیان اینکه در دورهای زندگی میکنیم که اگر حسابرسی داخلی نتواند با سرعتِ تولید دادهها حرکت کند، عملاً از قطار تحول جا میماند، تاکید کرد: امروز کاربرد هوش مصنوعی در حوزه حسابرسی داخلی، عمدتاً ناظر بر تحلیل حساسیت و نیز پیشبینی ریسک است. با این وجود موفقترین واحدهای حسابرسی داخلی لزوماً آنهایی نیستند که پیشرفتهترین تجهیزات هوش مصنوعی را خریدهاند، بلکه آنهایی هستند که بهترین پُلها را بین نسلها ساختهاند.
در ادامه برنامههای «کنفرانس حسابرسی داخلی در چشمانداز آینده»، سه نشست تخصصی (پنل) حول محورهای اصلی کنفرانس با حضور متخصصین هر حوزه در روز نخست برپایی این رویداد (دوشنبه 27 بهمنماه) برگزار شد.
در نشست نخست با موضوع «چشمانداز حسابرسی داخلی»، دکتر سیدعلی حسینی؛ دانشیار حسابرسی دانشگاه الزهرا (س) که مسئولیت پنل را بر عهده داشت، گفت: ما در حوزه حسابرسی داخلی خیلی کار کردهایم و تجارب انباشته زیادی داریم و پیشنهاد میکنم انجمن حسابرسی داخلی با بهرهگیری از این دانش، به دنبال تقویت مهارتهای شاغلین در این حوزه باشد.
همچنین دکتر بیتا مشایخی؛ استاد رشته حسابداری و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در سخنانی با موضوع آینده حسابرسی داخلی: از انطباق تا مشاوره، از نوعی دگردیسی در حسابرسی داخلی متاثر از ورود هوش مصنوعی به این حوزه سخن گفت و عنوان کرد: بر همین اساس باید این حرفه را بازتعریف کرد و حسابرسی داخلی برای بقا باید خود را با جهان جدید سازگار کند، نه اینکه با ابزارهای قدیمی در جهانی جدید کار کند.
دکتر شاهرخ شهرابی؛ معاون ریسک و حسابرسی داخلی گروه اسنپ هم در این نشست به کیفیت حسابرسی داخلی در ایران پرداخت و آن را حلقه مفقوده حسابرسی داخلی توصیف کرد و گفت: سازوکارهای فعلی منجر به خروجی باکیفیت و قابل استفاده و موثر توسط ذینفعان نمیشود. ضعف در قانونگذاری و عدم بهروزرسانی آن، عدم سرمایهگذاری در آموزش منابع انسانی با کیفیت و عدم التزام به رعایت استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی، از دیگر عوامل کیفیت پایین حسابرسی است.
دکتر لیلا زمانی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه خاتم نیز در این پنل به چالشهای فعلی و موانع تقویت حسابرسی داخلی پرداخت و تاثیر فناوریهای نوین را بر آیندهاین حرفه یادآور شد و در پایان نیز راهکارهایی را برای بهبود وضعیت حسابرسی داخلی در کشور ارائه کرد.
پنل دوم این کنفرانس با موضوع «حسابرسی داخلی و ESG» برگزار شد که در این نشست، دکتر شیما احمدی؛ عضو هیئت علمی گروه حسابداری دانشگاه خاتم که مسئولیت پنل را نیز بر عهده داشت، در سخنانی به نقش حسابرسی داخلی در استقرار کنترلهای داخلی دادههای پایداری بر اساس چارچوب کوزو، پرداخت و با طرح این سوال که آیا پایداری در سازمان یک روایت ارتباطی است یا اطلاعاتی به دست آمده از سیستم کنترلی؟ کوشید به آن پاسخ دهد و در همین رابطه گفت: در ایران مهمترین ریسکی که درباره گرایشهای پایداری وجود دارد، این است که دیتاها شکننده هستند. دلیل آن هم این است که ماهیت دادههای مالی از ماهیت دادههای غیرمالی متفاوت است. یک دلیل دیگر هم این است که معماری کنترلیِ صحیحی روی دیتاها نداریم.
در همین نشست، دکتر الهه احمدی امین؛ عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا (س) نیز ابتدا به ارائه تعریفی از پایداری پرداخت و آن را شامل سه مفهوم اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی دانست و بر ضرورت توجه به این مسئله در عصر کنونی تاکید کرد و گفت: لازم است در واحدهای حسابرسی داخلی سازمانهایمان، از کسانی که بر پایداری واقف هستند بهره ببریم چرا که اهداف استراتژیک پایداری و اهدای واحد حسابرسی داخلی، مشترک است.
دکتر عباس محمدی؛ عضو جامعه حسابداری رسمی ایران هم در پنل مذکور از ریسکهای اقلیمی و نقش حسابرسان داخلی در کنترل آن سخن گفت و در همین رابطه تاکید کرد: ریسکهایی که واحد تجاری در معرض خطر آن قرار دارد، شامل ریسکهای فیزیکی مرتبط با اقلیم و ریسکهای گذار مرتبط با اقلیم هستند.
عنوان پنل سوم «نخستین کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی»، «تعامل حسابرسی داخلی و حسابرسی مستقل در مسیر چشمانداز حسابرسی داخلی و بررسی وضعیت موجود، چالشها و الگوهای ارزیابی» بود که دکتر امیرحسین بهرامیان به عنوان مسئول نشست در سخنانی در همین ارتباط، یکی از ضعفهایی را که باعث ناشناخته ماندن نقش حسابرسی داخلی در کشور شده است، ناشی از بیانگیزگی و کمکاری فعالان در این حرفه دانست و گفت: گزارشهای طولانی و خسته کننده و تکرار مکررات موجب دلزدگی مدیران از حسابرسان شده است.
دکتر مرتضی درویشی؛ دانش آموخته دکتری حسابداری و پژوهشگر و فعال در این حوزه نیز حول موضوع مقایسه حسابرسی داخلی و حسابرسی مستقل و چالشها و الگوهای ارزیابی هر یک از آنها، سخن گفت و تاکید کرد: رویکرد حسابرسی داخلی گذشتهنگر، دیگر منسوخ شده است و ساختار سازمانهای مبتنی بر مدیریت عملکرد، سنتی شده است و کارکنان بر اساس سلسله مراتب در یک سیستم مدیریتیِ کاملاً تعریف شده، گروهبندی میشوند.
به گفته وی، در این رویکرد، خط قدرت به بالاترین حد ممکن رسیده و افراد پایینتر در سلسله مراتب باید به افراد بالاتر پاسخگو باشند؛ ولی در سازمانهای مبتنی بر مدیریت فرآیند، تمرکز بر خلاف سلسله مراتب، تنها روی فرآیند است.
دکتر محمدعلی ریاحی؛ کارشناس حوزه حسابرسی و حسابداری هم در نشست مذکور به موضوع هم افزایی در اطمینانبخشی: تعامل حسابرسی داخلی و مستقل، پرداخت و گفت: یکی از دغدغههای ما در زمینه تعامل این دو، گارد بسته حسابرسی مستقل است. وضعیت موجود از این لحاظ، وضعیت جالبی نیست و تعامل حسابرسی مستقل و داخلی، یک تعامل یکطرفه است و در مجموع، این دو همزیستی محدودی دارند.
دکتر غلامرضا حسنبالایی؛ مدیر امور بازرسی و حسابرسی داخلی بانک پاسارگاد و دبیر اجرایی کنفرانس هم در سخنانی از ایجاد جایزهای در قالب «کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی» برای انتخاب واحد حسابرسی داخلی برتر کشور از سال آینده خبر داد.
وی همچنین در سخنانی پیرامون حسابرسی داخلی را مشاور استراتژیک سازمان توصیف کرد و با اشاره به تعامل سازندهای که میان واحد بازرسی و حسابرسی داخلی بانک پاسارگاد و مدیریت این بانک وجود دارد، در رابطه با تعامل حسابرسی مستقل و حسابرسی داخلی گفت: باید تعامل حسابرسی داخلی و حسابرسی مستقل از یک همکاری ساده به یک شراکت راهبردی و اطمینان بخش سازمانی تغییر کند. آینده این رابطه در گرو یکپارچهسازی رویکردهای اطمینانبخش، بهرهگیری مشترک از فناوری، ارتقای بلوغ حرفهای حسابرسی داخلی و تعریف مدلهای نوین ارزیابی عملکرد است.
برنامههای «نخستین کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی» در روز دوم (سهشنبه 28 بهمنماه) با برگزاری 6 نشست تخصصی (پنل) دیگر ادامه یافت. چهارمین پنل این کنفرانس به موضوع «تاثیر فناوری بر حسابرسی داخلی» اختصاص یافته بود که دکتر محبعلی کنعانی؛ مدیر حسابرسی داخلی شرکت پرداخت الکترونیک پاسارگاد در سخنانی تحلیل داده، دادهکاوی و پایش مستمر را بخشی جداییناپذیر از ماموریت حسابرسی داخلی دانست.
وی با بیان اینکه مدل سنتی حسابرسی داخلی مبتنی بر نمونهگیری بود اما الان که تراکنشها برخط شدهاند، حسابرسی داخلی باید به سمت اطمینانبخشی مستمر حرکت کند، تشکیل کارگروه فناوری حسابرسی داخلی را در انجمن حسابرسی ایران، اتفاقی امیدبخش توصیف و آن را تلاشی برای ایجاد زبانی مشترک میان حسابرسی و فناوری ارزیابی کرد.
دکتر ندا رسولی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه خاتم نیز در این پنل به اهمیت بررسی عوامل فردی تاثیرگذار بر پذیرش هوش مصنوعی در میان حسابرسان داخلی پرداخت و با بیان اینکه حسابرسان داخلی در بهکارگیری فناوری با نگرانیها و چالشهای پیچیدهای رو به رو هستند، تاکید کرد: باید تلاش کنیم مزایای هوش مصنوعی را برای ارتقای جایگاه آنها، برایشان یادآور شویم.
دکتر حامد پورحاجی؛ معاون ریسک، حسابرسی و انطباق گروه سرمایهگذاری گروه دیجیکالا هم در این نشست به مزایای استفاده از هوش مصنوعی در حسابرسی و کشف تقلّبها پرداخت و گفت: بر اساس یک نظرسنجی که از 1200 شرکت مطرح دنیا صورت گرفته است، تقلّبهای شناسایی شده در آنها توانسته است تا 5 درصد از درآمدشان را کاهش دهد که معادل 534 میلیارد دلار بوده است. سوال این است که آیا با روشهای فعلی میتوان با این میزان از تقلّب برخورد کرد؟ قطعاْ خیر.
وی افزود: دیجیکالا برای کشف تقلّبهایی از این دست تا پیش از این از ابزارهای مختلفی اعم از سامانه سوتزنی و غیره استفاده میکرد و البته همچنان هم از آن روشها استفاده میکند، اما از سال 1402 به سمت استفاده از سیستم کشف تقلّب Rule-Based روی آورده و از سال جاری هم سیستمی مبتنی بر هوش مصنوعی را مورد بهرهبرداری قرار داده است. این سامانه به همه دیتاهای دیجیکالا وصل است و در یک هسته مرکزی به ما خروجی میدهد. میتوانم بیان کنم که سرعت کشف تقلّب با این مدل از هوش مصنوعی 50 برابر روشهای قبلی است.
دکتر مسعود ظهرابی؛ مدیر پروژه حسابرسی فناوری اطلاعات در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز در این پنل به بیان نکاتی در لزوم بهروزرسانی سامانههای مورد استفاده در حسابرسی داخلی با نگاه به پیشرفتهای تکنولوژیگ و الزامات کنترلگری جدید پرداخت.
دکتر علیرضا سروش؛ پژوهشگر حسابرسی فناوری اطلاعات در شرکت پرداخت الکترونیک سامان کیش هم در این پنل از تمایز بین ممیزی (حسابرسی) فناوری اطلاعات و فنون حسابرسی به کمک کامپیوتر و آینده حسابرسی داخلی سخن گفت و یادآور شد: مسئله ممیزی فناوری اطلاعات تمرکز روی سیستمها و کنترلهاست اما مسئله اصلی در حسابرسی به کمک کامپیوتر، تحلیل دادههای مالی و پردازش انبوه اطلاعات است و در نوشتن منشور حسابرسی داخلی، باید مرز بین این دو را مشخص کنیم. با استفاده از هوش مصنوعی در حسابرسی داخلی، میتوانیم بهتر تقلّبها را کشف و قراردادها را تحلیل کنیم. هوش مصنوعی حسابرس را حذف نمیکند اما حسابرس سنتی را، چرا.
پنل پنجم این همایش به موضوع «تغییرات استانداردهای حسابرسی داخلی» اختصاص داشت که در این نشست، دکتر وحید منتی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی به اهم تغییرات استانداردهای جهانی حسابرسی داخلی اشاره کرد و با اشاره به استانداردهای سال 2024 که شامل 15 اصل محوری است، تفاوت بنیادین آن را با استانداردهای سال 2017 در برجستهسازی تامین منافع عمومی، توجه به مسائل پایداری و تاثیرگذاری حسابرسی داخلی فراتر از مرزهای سازمان دانست.
دکتر حمیدرضا گنجی؛ استادیار گروه حسابداری دانشگاه الزهرا (س) نیز در این پنل به مفاهیم کلیدی در GIAS 2024 اشاره کرد و با مروری بر نظامهای حقوقی رایج از جمله قوانین مدنی و اصول مشترک، به تطورات قانونگذاری در این زمینه پرداخت.
پنل ششم این کنفرانس نیز به موضوع «چالشهای حسابرسی فناوری اطلاعات در بانکها» اختصاص داشت که دکتر سعید ماموری؛ معاون کل حسابرسی فناوری اطلاعات بانک ملت در سخنانی تاکید کرد: امروزه حسابرسی دیگر تنها به بررسی فرمها و اسناد خلاصه نمیشود و ما ناچاریم از هوش مصنوعی و فناوریهای ابری و سایبری در حوزه کاری خودمان استفاده کنیم.
دکتر وحیده مجتهد؛ مدیر حسابرسی داخلی بانک سامان نیز در این نشست از مدل یکپارچه حسابرسی فناوری اطلاعات در تصمیمسازی و مزیت رقابتی بانک متبوعش در این زمینه سخن گفت و با اشاره به اهمیت تصمیمگیری دادهمحور در عصر دیجیتال، گفت: واقعیت این است که دادههایی که به مدیران ارشد ارائه میشود، قابلیت اتکا و اطمینان ندارند و تصمیمات بر مبنای آنها با ریسک همراه است.
وی همچنین با تشریح مدل یکپارچه اطمینانبخشی ارزش راهبردی فناوری اطلاعات، داینامیک بودن و همراستایی IT با تصمیمات استراتژیک را از اصول بنیادین این مدل برشمرد.
دکتر وحید دوستمحمدی؛ متخصص در حوزه حسابرسی و حسابداری نیز در سخنرانی خود در این پنل به چالشهای حسابرسی فناوری اطلاعات پرداخت و با اشاره به تعدد نهادهای تنظیمگر در حوزه فناوری اطلاعات، گفت: با این وجود متولی یکپارچهسازی نظام حسابرسی فناوری اطلاعات در کشور ما، نامشخص است و موجب اجرای حسابرسیهای متعدد و اتلاف منابع بانکها و نهادهای تنظیمگر شده است. از سوی دیگر باید تاکید کرد که استفاده از ابزارها در فناوری اطلاعات بدون توجه به پیشنیازها در برنامهریزی برای آینده، آسیبزاست.
دکتر حمید گردش؛ مشاور دورههای راهبری و خدمات حسابرسی فناوری اطلاعات بانک پاسارگاد نیز در این نشست با تاکید بر لزوم بازتعریف حسابرسی فناوری اطلاعات در عصر دیجیتال، گفت: اگر حسابرسی فناوری اطلاعات نتواند برای سازمان و یا یک بانک، ارزش افزوده خلق کند، نتوانسته به وظیفه خود عمل کند. ما در بانک پاسارگاد برای ایجاد ارزش افزوده فعالیت میکنیم و خوشبختانه موفقیتهای خوبی به دست آمده است.
پنل هفتم این کنفرانس نیز به موضوع «حسابرسی داخلی مبتنی بر ریسک» اختصاص داشت که دکتر محسن غلامرضایی؛ دانش آموخته دکترای حسابداری در سخنرانی خود در این نشست ضمن اشاره به لزوم تهیه چکلیست ارزیابی سیستم در نمونهگیری حسابرسی داخلی، گفت: نیاز نیست کمیته حسابرسی داخلی زیر نظر هیئت مدیره باشد و باید مستقیماً با مدیرعامل در ارتباط باشد.
دکتر مریم گل محمدی؛ عضو هیئت علمی گروه حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی نیز در سخنرانی خود با موضوع برنامهریزی مبتنی بر ریسک در حسابرسی داخلی، ضمن اشاره به چارچوب بینالمللی کار حرفهای حسابرسی داخلی 2024، بر لزوم برنامهریزی استراتژیک در واحدهای حسابرسی داخلی تاکید کرد و گفت: در بسیاری از واحدهای تجاری ما هنوز سند راهبری و برنامهریزی استراتژیک نداریم و این واحدها فاقد بخش مدیریت ریسک اثربخش هستند؛ حال آنکه در حسابرسی داخلی باید برنامهریزی مبتنی بر ریسک داشته باشیم.
دکتر حدیثه حاج مرادخانی؛ استادیار گروه حسابداری دانشگاه آزاد واحد یادگار امام (ره) نیز در این نشست تخصصی به نقش حسابرسی داخلی در مدیریت ریسک سازمانی پرداخت و ضمن ارائه تعریفی از حسابرسی داخلی، یادآور شد: جایگاه حسابرسی داخلی با مدیریت ریسک متفاوت است. حسابرسی داخلی به مقامات بالایی گزارش میدهد اما مدیریت ریسک به مدیران میانی.
دکتر آزاده مداحی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا (س) نیز در این پنل به ضرورت اجرایی اثربخش حسابرسی داخلی مبتنی بر ریسک پرداخت و لزوم تقویت اثربخش حسابرسی داخلی و ارتقای جایگاه و استقلال واحد حسابرسی داخلی در شرکتها را یادآور شد.
هشتمین نشست این کنفرانس به موضوع «حسابرسی داخلی چابک» اختصاص داشت که دکتر ناصر کلباسی؛ معاون مالی و اقتصادی گروه سرمایهگذاری کوروش در سخنانی با تاکید بر اهمیت کوتاه شدن زمان در حسابرسی چابک، گفت: اطلاعات گروه حسابرسی داخلی هر شرکتی باید آنلاین باشد که از راههای مختلفی از جمله سامانه سوتزنی تهیه میشود.
دکتر فرزاد حاجی عظیمی؛ پژوهشگر و فعال در حوزه مدیریت کمیتههای حسابرسی نیز در این پنل به پیادهسازی رویکرد چابک در فعالیت حسابرسی داخلی پرداخت و عنوان کرد: یکی از پروژههایی که در این حوزه انجام دادیم، متمرکز بر استفاده از رویکرد چابک در فعالیت واحدهای حسابرسی داخلی بوده است.
دکتر مهدی علینژاد؛ عضو هیئت علمی دانشگاه و مشاور در حوزه کسبوکار نیز در سخنرانی خود با موضوع حسابرسی داخلی مدرن و پادشکنندگی، با تاکید بر اینکه تمام زندگی ما را تصمیمات ما میسازد و طبق تحقیقی که در سال 2016 انجام شده است، هر انسان در طول شبانهروز 35 هزار تصمیم میگیرد، گفت: این میزان تصمیم خود به خود منجر به پدیدهای به نام خستگی در تصمیمگیری و نوعی شکنندگی در فرد میشود.
وی افزود: پادشکنندگی به این معناست که باید شرایط را طوری پیش برد که نه تنها در برابر شوکها تاب بیاوریم، بلکه به استقبال آنها هم برویم؛ چرا که این شوکها هستند که موجب قدرتمندتر شدن ما میشوند. به عبارت دقیقتر باید پیش از وقوع بحران، بحران را درمان کنیم.
نهمین پنل این کنفرانس به موضوع «فرهنگ سازمانی و حسابرسی داخلی» اختصاص داشت که دکتر آذر صائمیان؛ دبیر انجمن مدیریت ایران و مدیر نشست، در سخنانی با اشاره به اهمیت فرهنگ و همچنین سرمایه انسانی یک سازمان در ارتقای فرهنگ سازمانی آن، گفت: در موضوع فرهنگ، مباحثی مانند چابکسازی قابل طرح و تحلیل هستند. در مورد حسابرسی هم آنچه در انتظار این حرفه است، این است که حسابرسی داخلی در آینده از حالت ذرهبینی، درونشرکتی و ملی خارج میشود و یکی از موضوعات مهم در این زمینه آمادگی برای ریسک است.
دکتر منصورعلی باغابریشمی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه خاتم نیز در این پنل از تاثیر فرهنگ سازمانی بر حسابرسی داخلی سخن گفت و ضمن بررسی فلسفه و ریشههای وجودی فرهنگ سازمانی، تاکید کرد: وقتی مدیران دغدغه پاسخگویی در قبال وظایف خودشان را داشته باشند، طبعاً این دغدغه به ردههای میانی هم سرایت پیدا میکند. علت ناموفق بودن سازمانها در زمینه حسابرسی داخلی را باید در فرهنگ سازمانی جستجو کرد.
دکتر جواد تابع جماعت؛ پژوهشگر در حوزه فرهنگ سازمانی هم در این پنل با طرح این سوال که چرا به رغم وجود چارچوبهای کنترلی یکسان، نتایج عملکرد در سازمانهای مشابه و حتی متفاوت، با یکدیگر متفاوت است؟، کوشید به آن پاسخ گوید و عنوان کرد: جواب سوال به یک عامل برمیگردد و آن فرهنگ سازمانی است. ارتباط فرهنگ سازمانی و حسابرسی داخلی به مبحث چارچوب محیط کنترلی برمیگردد و چنانچه در فرهنگ سازمانی، شفافیت ارزش تلقی شود، حسابرسی داخلی بخش جداییناپذیر از فرهنگ سازمانها شمرده میشود. فرهنگ سازمانی تعیینکننده میزان همکاری واحدها با واحد حسابرسی داخلی است.
همچنین دکتر مهناز محمودخانی؛ پژوهشگر در حوزه فرهنگ سازمانی در این پنل به بررسی نقش فرهنگ در حسابرسی داخلی و حاکمیت شرکتی پرداخت و ضمن اشاره به جایگاه فرهنگ در دستورالعمل حاکمیت شرکتی، گفت: وظیفه غیرقابل تفویض هیئت مدیره یک شرکت، فرهنگ است و حسابرسان داخلی هم میتوانند در یافتن علت اصلی مشکلات فرهنگ سازمان، نقش ایفا کنند.
در بخش مربوط به برنامه اختتامیه «نخستین کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی»، بیانیه پایانی کنفرانس از سوی دکتر غلامرضا حسنبالایی؛ مدیر امور بازرسی و حسابرسی داخلی بانک پاسارگاد به عنوان دبیر اجرایی این کنفرانس قرائت شد و در ادامه با اعطای لوح تقدیر و جایزه، از نویسندگان مقالات برگزیده کنفرانس به شرح زیر تجلیل به عمل آمد:
- مقاله اول: مرتضی اسدی و مینا فرنود
- مقاله دوم: علی صفری طاهرخانی و غلامرضا حسنبالایی
- مقاله سوم: ندا رسولی و پارسا فیروزآبادی
پایان بخش «نخستین کنفرانس ملی چشمانداز حسابرسی داخلی»، سخنان دکتر مجید قاسمی؛ رئیس کنفرانس و ریاست دانشگاه خاتم به عنوان میزبان این رویداد بود که تاکید کرد: جایگاه حسابرسی در یک نهاد مالی و اقتصادی، جایگاه بسیار مهمی است و باید افرادی با فرهنگ بالا در این جایگاه حضور پیدا کنند؛ چرا که قرار نیست کسی که در این جایگاه قرار دارد، تنگنظری و سختگیری بلاوجه داشته باشد؛ اگرچه میبایست بسیار دقیق عمل کند.
به نقل از روابط عمومی و سایت دانشگاه خاتم به آدرس https://khatam.ac.ir/